โครงข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน
อันนี้ผมตั้งใจให้ยืมเป็น "โครง" ไม่ใช่ฉบับสำเร็จรูปครับ และมีเหตุผลที่ต้องบอกก่อนคุณจะเลื่อนลงไป
จุดที่ผมเห็นบริษัทพลาดบ่อยที่สุดเรื่องข้อบังคับ คือก๊อปของบริษัทอื่นมาทั้งฉบับ แล้วพบตอนมีเรื่องว่าข้อความข้างในไม่ตรงกับที่บริษัททำจริง ซึ่งอันตรายกว่าไม่มีเสียอีก เพราะกลายเป็นหลักฐานว่าบริษัทไม่ได้ทำตามที่ตัวเองเขียน ผมเล่าเรื่องนี้ไว้ละเอียดในบริษัทผมต้องมีข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานไหม
วิธีใช้โครงนี้
- อ่านกล่องสีเขียวใต้แต่ละหัวข้อก่อน ว่าต้องเขียนเรื่องอะไร
- จดสิ่งที่บริษัททำอยู่จริงวันนี้ ไม่ใช่สิ่งที่อยากให้เป็น
- เอาไปเทียบกับตัวเลขขั้นต่ำในตัวอย่าง ตรงไหนต่ำกว่ากฎหมายต้องแก้การปฏิบัติจริงด้วย ไม่ใช่แก้แค่กระดาษ
- ให้ผู้ที่มีความรู้ด้านกฎหมายแรงงานตรวจก่อนประกาศใช้
ปุ่มคัดลอกจะคัดลอกเฉพาะตัวข้อบังคับ ไม่รวมกล่องคำอธิบายสีเขียวครับ
ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน
[ชื่อบริษัท]
[ชื่อบริษัท] ประกาศใช้ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานฉบับนี้ ตั้งแต่วันที่ [วันที่ประกาศใช้] เป็นต้นไป ใช้บังคับกับลูกจ้างทุกคนของบริษัท ในกรณีที่ข้อบังคับนี้ให้สิทธิลูกจ้างน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนด ให้ถือตามกฎหมาย
หมวด 1 วันทำงาน เวลาทำงานปกติ และเวลาพัก
เขียนตามตารางที่ใช้จริง ถ้าแต่ละแผนกทำงานไม่เหมือนกัน เช่น ออฟฟิศกับหน้าร้าน ให้แยกเขียนทีละแผนก ถ้ามีกะ ให้เขียนเวลาของทุกกะ1.1 วันทำงานปกติ คือ [วัน เช่น จันทร์ – ศุกร์]
1.2 เวลาทำงานปกติ [เวลาเริ่ม – เวลาเลิก] รวมวันละไม่เกิน 8 ชั่วโมง และสัปดาห์ละไม่เกิน 48 ชั่วโมง
1.3 เวลาพัก [ช่วงเวลาพัก] วันละไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง โดยให้พักหลังจากทำงานมาแล้วไม่เกิน 5 ชั่วโมง
ตัวเลข 8 และ 48 ชั่วโมงเป็นเพดานของงานทั่วไป งานบางประเภท เช่น งานที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ มีเพดานต่ำกว่านี้หมวด 2 วันหยุดและหลักเกณฑ์การหยุด
ระบุวันหยุดตามประเพณีเป็นรายการวันที่จริงของปีนั้น และประกาศล่วงหน้าทุกปี2.1 วันหยุดประจำสัปดาห์ สัปดาห์ละ [จำนวน] วัน คือ [วัน] (ไม่น้อยกว่าสัปดาห์ละ 1 วัน)
2.2 วันหยุดตามประเพณี ปีละไม่น้อยกว่า 13 วัน รวมวันแรงงานแห่งชาติ ตามประกาศของบริษัทในแต่ละปี หากวันหยุดตามประเพณีตรงกับวันหยุดประจำสัปดาห์ ให้หยุดชดเชยในวันทำงานถัดไป
2.3 วันหยุดพักผ่อนประจำปี ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี มีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน โดย [วิธียื่นขอ ผู้อนุมัติ และการสะสมวันหยุดที่ไม่ได้ใช้ ถ้ามี]
หมวด 3 หลักเกณฑ์การทำงานล่วงเวลาและการทำงานในวันหยุด
เขียนให้ชัดว่าใครสั่งให้ทำล่วงเวลาได้ และลูกจ้างต้องยินยอมก่อนตามที่กฎหมายกำหนด ถ้าบริษัทมีตำแหน่งที่ไม่ได้รับค่าล่วงเวลาตามกฎหมาย ต้องระบุตำแหน่งให้ชัด3.1 การทำงานล่วงเวลาหรือทำงานในวันหยุด ต้องได้รับอนุมัติจาก [ตำแหน่งผู้อนุมัติ] และได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อน เว้นแต่กรณีที่กฎหมายยกเว้น
3.2 ค่าล่วงเวลาในวันทำงาน ไม่น้อยกว่า 1.5 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมง
3.3 ค่าทำงานในวันหยุด ไม่น้อยกว่า 1 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมงสำหรับลูกจ้างที่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด และไม่น้อยกว่า 2 เท่าสำหรับลูกจ้างที่ไม่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด
3.4 ค่าล่วงเวลาในวันหยุด ไม่น้อยกว่า 3 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมง
หมวด 4 วันและสถานที่จ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุด
4.1 บริษัทจ่ายค่าจ้างเดือนละ [จำนวนครั้ง] ครั้ง ทุกวันที่ [วันที่จ่าย] (ไม่น้อยกว่าเดือนละ 1 ครั้ง)
4.2 ค่าล่วงเวลาและค่าทำงานในวันหยุด จ่ายพร้อมค่าจ้างงวด [งวดที่จ่าย]
4.3 สถานที่จ่าย [ที่ทำงาน / โอนเข้าบัญชีธนาคารของลูกจ้างตามที่ลูกจ้างยินยอม]
หมวด 5 วันลาและหลักเกณฑ์การลา
เขียนวิธีลาให้ปฏิบัติได้จริง เช่น ต้องแจ้งใคร ล่วงหน้ากี่วัน ผ่านช่องทางไหน ถ้าบริษัทให้วันลามากกว่ากฎหมายอยู่แล้ว ให้เขียนตามที่ให้จริง ข้อที่มีการแก้ไขกฎหมายบ่อย เช่น ลาคลอด ให้ตรวจตัวเลขล่าสุดก่อนประกาศใช้ทุกครั้ง5.1 ลาป่วย ลาได้เท่าที่ป่วยจริง ได้รับค่าจ้างปีละไม่เกิน 30 วันทำงาน ลาป่วยตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป บริษัทอาจขอให้แสดงใบรับรองแพทย์
5.2 ลากิจธุระอันจำเป็น ปีละไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน โดยได้รับค่าจ้าง [วิธีการลาและเอกสารที่ต้องใช้]
5.3 ลาเพื่อคลอดบุตร [จำนวนวันและสิทธิการได้รับค่าจ้างตามกฎหมายที่ใช้บังคับ ณ วันประกาศ]
5.4 ลาเพื่อทำหมัน ลาเพื่อรับราชการทหาร และลาเพื่อฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถ ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
5.5 วิธีการยื่นใบลา [ช่องทาง ผู้อนุมัติ ระยะเวลาแจ้งล่วงหน้า และกรณีลาฉุกเฉิน]
หมวด 6 วินัยและโทษทางวินัย
เขียนเฉพาะเรื่องที่บริษัทจะบังคับใช้จริงและบังคับกับทุกคนเท่ากัน รวมถึงคนในครอบครัว ถ้ามีข้อไหนที่ไม่เคยลงโทษใครเลย ให้ถามตัวเองก่อนว่าจะเก็บไว้ทำไม6.1 ลูกจ้างต้องปฏิบัติตามวินัยดังต่อไปนี้ [รายการวินัย เช่น การมาทำงานตรงเวลา การแต่งกาย การรักษาทรัพย์สินบริษัท การรักษาความลับ การใช้ข้อมูลส่วนบุคคล การปฏิบัติต่อเพื่อนร่วมงานและลูกค้า]
6.2 โทษทางวินัย แบ่งเป็น (1) ตักเตือนด้วยวาจา (2) ตักเตือนเป็นหนังสือ (3) พักงานโดยไม่จ่ายค่าจ้างครั้งละไม่เกิน [จำนวนวัน ไม่เกิน 7 วัน] วัน (4) เลิกจ้าง
6.3 บริษัทจะพิจารณาโทษตามความร้ายแรงของการกระทำ ไม่จำเป็นต้องเรียงลำดับตามข้อ 6.2 และจะเปิดโอกาสให้ลูกจ้างชี้แจงก่อนลงโทษ
การหักค่าจ้างเป็นค่าปรับไม่ใช่โทษทางวินัยที่ทำได้ ต่อให้เขียนไว้ในข้อบังคับก็ตาม ตัวอย่างหนังสือเตือนดูได้ที่หน้า "ยืมตัวอย่างเอกสาร"หมวด 7 การร้องทุกข์
7.1 ขอบเขตการร้องทุกข์ [เรื่องที่ร้องทุกข์ได้ เช่น สภาพการทำงาน การปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม การล่วงละเมิด]
7.2 วิธีการและช่องทาง [ยื่นกับใคร ช่องทางไหน และช่องทางสำรองกรณีเรื่องเกี่ยวกับหัวหน้าโดยตรง]
7.3 ขั้นตอนการสอบสวนและพิจารณา [ผู้พิจารณา และระยะเวลาที่จะแจ้งผล]
7.4 บริษัทจะคุ้มครองลูกจ้างที่ร้องทุกข์โดยสุจริต ไม่ให้ได้รับผลกระทบจากการร้องทุกข์
หมวด 8 การเลิกจ้าง ค่าชดเชย และค่าชดเชยพิเศษ
8.1 การเลิกจ้าง บริษัทจะบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นหนังสือตามที่กฎหมายกำหนด เว้นแต่กรณีที่กฎหมายยกเว้น
8.2 ค่าชดเชยกรณีเลิกจ้าง ตามอายุงานดังนี้
- ทำงานครบ 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี — ไม่น้อยกว่าค่าจ้าง 30 วัน
- ครบ 1 ปี แต่ไม่ครบ 3 ปี — ไม่น้อยกว่าค่าจ้าง 90 วัน
- ครบ 3 ปี แต่ไม่ครบ 6 ปี — ไม่น้อยกว่าค่าจ้าง 180 วัน
- ครบ 6 ปี แต่ไม่ครบ 10 ปี — ไม่น้อยกว่าค่าจ้าง 240 วัน
- ครบ 10 ปี แต่ไม่ครบ 20 ปี — ไม่น้อยกว่าค่าจ้าง 300 วัน
- ครบ 20 ปีขึ้นไป — ไม่น้อยกว่าค่าจ้าง 400 วัน
8.3 บริษัทไม่จ่ายค่าชดเชยเฉพาะกรณีที่กฎหมายยกเว้นไว้
8.4 ค่าชดเชยพิเศษ กรณีย้ายสถานประกอบกิจการ หรือกรณีปรับปรุงหน่วยงาน กระบวนการผลิต หรือนำเครื่องจักรหรือเทคโนโลยีมาใช้จนต้องลดจำนวนลูกจ้าง ให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด
8.5 การเกษียณอายุ บริษัทกำหนดเกษียณอายุที่ [อายุ] ปี และถือเป็นการเลิกจ้างที่ต้องจ่ายค่าชดเชย
ถ้าบริษัทไม่ได้กำหนดอายุเกษียณไว้ หรือกำหนดไว้เกิน 60 ปี ลูกจ้างที่อายุเกิน 60 ปีมีสิทธิแสดงความจำนงเกษียณและได้รับค่าชดเชยตามกฎหมายประกาศ ณ วันที่ [วัน เดือน ปี]
ลงชื่อ .........................................................
([ชื่อ-นามสกุลผู้มีอำนาจลงนาม])
ตำแหน่ง [ตำแหน่ง]
หลังเขียนเสร็จ ยังไม่จบ
- ประกาศใช้ภายใน 15 วัน นับแต่วันที่มีลูกจ้างครบ 10 คน และต้องเป็นภาษาไทย
- เผยแพร่ให้ลูกจ้างเห็นได้จริง — ติดประกาศ หรือเก็บเป็นไฟล์ที่ทุกคนเปิดดูได้ และเก็บฉบับจริงไว้ที่สถานประกอบกิจการ
- ให้ลูกจ้างลงชื่อรับทราบ — ไม่ได้บังคับตามกฎหมาย แต่เป็นหลักฐานที่มีค่ามากเวลาต้องอ้างเรื่องวินัย
- ทบทวนทุกปี — โดยเฉพาะหมวดวันหยุดและวันลา เพราะกฎหมายส่วนนี้มีการแก้ไขเป็นระยะ
- ปฏิบัติตามที่เขียนไว้ — ถ้าเขียนแล้วไม่ทำ หรือทำไม่เท่ากันทุกคน ข้อบังคับจะใช้ไม่ได้ในวันที่ต้องใช้
โครงข้อบังคับนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทางเท่านั้น ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมาย และไม่ใช่ข้อบังคับสำเร็จรูป ตัวเลขขั้นต่ำในตัวอย่างอ้างอิงจากพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ซึ่งอาจมีการแก้ไขเพิ่มเติมได้ ก่อนประกาศใช้ควรตรวจสอบกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน หรือผู้ที่มีความรู้ด้านกฎหมายแรงงานโดยตรงครับ
อยากให้ช่วยเขียนข้อบังคับให้ตรงกับบริษัทจริง
งานวางระบบพื้นฐานของผมทำเรื่องนี้คู่กับคนของคุณ ไม่ได้ทำแทน เริ่มจากตรวจสุขภาพระบบคนแบบไม่มีค่าใช้จ่ายก่อนได้ครับ คุยกัน 60 นาที แล้วส่งสรุป 1 หน้าให้ภายใน 2 วันทำการ รอบนี้ไม่มีการเสนอขาย
ตรวจสุขภาพระบบคน — ไม่มีค่าใช้จ่าย